Zasady mediacji · bezpieczna rozmowa
Poufność tworzy granicę, dzięki której można mówić o obawach, potrzebach i możliwych rozwiązaniach bez ciągłego pytania: „czy to zostanie później użyte przeciwko mnie?”.
Niewidzialna granica
W sądzie wypowiedź często staje się argumentem, dowodem albo elementem stanowiska. W mediacji potrzebna jest także przestrzeń na myśli niedokończone, pytania, przyznanie się do obawy oraz propozycje, które dopiero są sprawdzane.
Gdy uczestnik ufa, że przebieg rozmowy pozostaje chroniony, nie musi ograniczać się do formalnej wersji konfliktu. Może mówić nie tylko, czego żąda, ale także dlaczego jest to dla niego ważne.
Chroniony przebieg rozmowy pozwala odróżnić poszukiwanie rozwiązania od ostatecznych ustaleń, które strony świadomie przyjmą.
Trzy warstwy procesu
Poufność nie oznacza, że po mediacji nie pozostaje żaden ślad. Trzeba odróżnić przebieg rozmowy, dokumentację formalną i ustalenia stron.
Obawy, emocje, propozycje, ustępstwa i wypowiedzi pojawiające się podczas poszukiwania rozwiązania pozostają objęte zasadą poufności.
Protokół zawiera podstawowe informacje o mediacji i jej wyniku. Nie jest stenogramem, oceną stron ani relacją ze spotkań.
Jeśli powstanie ugoda, jej treść może zostać dołączona do protokołu i przekazana do sądu w celu zatwierdzenia.
O czym dowiaduje się sąd?
W mediacji cywilnej protokół nie powinien opisywać, kto co powiedział, jakie propozycje składał ani dlaczego nie doszło do porozumienia. Potwierdza informacje formalne i to, czy zawarto ugodę.
Jeżeli ugoda nie powstała, strony mogą wrócić do postępowania sądowego. Sam fakt rozważania określonej propozycji podczas mediacji nie powinien stawać się argumentem procesowym.
W postępowaniu przed sądem bezskuteczne jest powoływanie się na propozycje ugodowe, wzajemne ustępstwa i inne oświadczenia składane podczas mediacji.
Rozmowy indywidualne
Spotkanie osobne może pomóc nazwać obawę, ocenić propozycję albo przygotować sposób przekazania ważnej informacji drugiej stronie.
Mediator powinien wyjaśnić, jak traktuje informacje ze spotkań osobnych.
Możesz zdecydować, która informacja, w jakiej formie i kiedy może zostać przekazana.
Samo powiedzenie czegoś mediatorowi nie oznacza zgody na przekazanie tego dalej.
Co zmienia poczucie bezpieczeństwa?
Kiedy każde zdanie może zostać wyniesione poza mediację, uczestnicy zaczynają mówić wyłącznie to, co uznają za procesowo bezpieczne. Znikają pytania, wątpliwości i próbne rozwiązania.
„Tego żądam.”
„Tego potrzebuję, ponieważ...”
Poufność nie sprawia, że trudne słowa znikają. Sprawia, że mogą zostać wypowiedziane we właściwym miejscu i we właściwym celu.
Poufność ma ramy
Rzetelna informacja o poufności obejmuje także jej granice, zasady zwolnienia z tajemnicy oraz to, kto uczestniczy w procesie.
W mediacji cywilnej do zachowania tajemnicy zobowiązani są mediator, strony oraz inne osoby biorące udział w postępowaniu.
Przepisy przewidują możliwość zwolnienia mediatora i innych uczestników z obowiązku zachowania tajemnicy.
Jeżeli strony chcą nadać ustaleniom skutki prawne, treść ugody może zostać przekazana sądowi do zatwierdzenia.
Przed rozpoczęciem warto zapytać o zasady właściwe dla danej procedury, umowy o mediację i standardu pracy mediatora.
Gdy poufność zostaje naruszona
Naruszenie poufności uderza najpierw w osobę, której słowa zostały ujawnione. Potem w zaufanie do mediatora, gotowość drugiej strony do szczerej rozmowy i wiarygodność całego procesu.
Dlatego poufność nie jest dodatkiem organizacyjnym. Jest częścią odpowiedzialności za warunki, w których ludzie podejmują ważne decyzje.
Zanim powiesz coś ważnego
Jasne zasady poufności zwiększają bezpieczeństwo bardziej niż ogólne zapewnienie, że „wszystko zostaje między nami”.
Kto dokładnie jest zobowiązany do zachowania poufności?
Jakie informacje znajdą się w protokole z mediacji?
Jak traktowane są informacje ze spotkań indywidualnych?
W jakich sytuacjach i przez kogo poufność może zostać uchylona?
Co stanie się z notatkami i dokumentami po zakończeniu procesu?
Co warto zapamiętać?
Poufność oddziela proces poszukiwania od jego rezultatu. Pozwala pytać, próbować i zmieniać perspektywę bez zamieniania każdej wypowiedzi w ostateczne stanowisko.
Jej wartość polega nie na ukrywaniu konfliktu, lecz na stworzeniu warunków, w których strony mogą bezpiecznie pracować nad jego rozwiązaniem.
Art. 1834 Kodeksu postępowania cywilnego określa niejawność postępowania mediacyjnego oraz obowiązek zachowania w tajemnicy faktów poznanych w związku z mediacją. Przepisy chronią także propozycje ugodowe i inne oświadczenia przed wykorzystaniem w postępowaniu sądowym.
Sprawdź informacje Ministerstwa Sprawiedliwości ↗ Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi porady prawnej.Czytaj dalej
Zanim rozpoczniesz rozmowę
Pierwsza konsultacja pozwala poznać zasady poufności, sposób prowadzenia spotkań indywidualnych i zakres dokumentacji — zanim zdecydujesz, czym chcesz się podzielić.
Umów bezpłatną konsultację→