Akademia V.I.A. · Materiały dla profesjonalistów

Mediacja w praktyce
sądowej.

Przestrzeń edukacyjna dla sędziów i pełnomocników, którzy chcą lepiej rozumieć wartość mediacji i swoją rolę w otwieraniu stronom drogi do dialogu.

Zobacz rolę sędziego i pełnomocnika
dobrowolnośćpoufnośćautonomia strondialog

Mediacja zaczyna się wcześniej

Zanim strony spotkają się
z mediatorem.

Dla wielu osób mediacja jest nieznana, niezrozumiała albo kojarzy się z presją na ustępstwo. To, jak zostanie przedstawiona przez sędziego lub pełnomocnika, może zadecydować, czy strona dostrzeże w niej bezpieczną możliwość rozmowy.

Profesjonalista nie ma prowadzić stron do porozumienia.
Może jednak pomóc im zobaczyć drogę, której wcześniej nie brały pod uwagę.

Wartość mediacji

To nie jest mniej sprawiedliwości.
To więcej wpływu.

01

Strony zachowują sprawczość

Same decydują, czy chcą rozmawiać i na jakich warunkach zawrzeć ewentualne porozumienie.

02

Można zobaczyć więcej niż spór

Mediacja pozwala rozmawiać o potrzebach, relacji i przyszłości — także tam, gdzie wyrok nie udzieli pełnej odpowiedzi.

03

Porozumienie jest wspólną decyzją

Rozwiązanie wypracowane przez strony częściej jest zrozumiałe, wykonalne i realne w codziennym życiu.

Rola profesjonalisty

Dwie role.
Wspólna odpowiedzialność.

Sędzia

Tworzy przestrzeń, w której mediacja może zostać potraktowana poważnie.

  • przedstawia mediację jako realną ścieżkę, a nie formalność;
  • zauważa sprawy, w których rozmowa może wnieść szczególną wartość;
  • podkreśla dobrowolność i autonomię stron;
  • dobiera moment, w którym propozycja mediacji może wybrzmieć najpełniej.

Pełnomocnik

Pomaga klientowi podjąć świadomą decyzję, czy mediacja jest dla niego właściwą drogą.

  • wyjaśnia klientowi sens i zasady mediacji;
  • pomaga określić cele, interesy i granice;
  • przygotowuje do rzeczowej, bezpiecznej rozmowy;
  • wspiera klienta w ochronie jego interesów bez odbierania mu sprawczości.

Język ma znaczenie

Jedno zdanie może
otworzyć rozmowę.

Nie chodzi o nakłanianie stron do ugody. Rzetelna informacja pozwala im zrozumieć, czym jest mediacja i samodzielnie zdecydować, czy chcą z niej skorzystać.

Zamiast

„Może spróbują Państwo mediacji?”

Warto powiedzieć

„W tej sprawie mediacja może dać Państwu możliwość omówienia rozwiązań, których sąd nie może w pełni ukształtować. To Państwo decydują, czy chcą z tej możliwości skorzystać.”

Warto powiedzieć

„Mediacja nie oznacza rezygnacji z praw ani zgody na ustępstwa. Pozwala sprawdzić, czy istnieje rozwiązanie możliwe do przyjęcia dla obu stron.”

Najczęstsze bariery

Za odmową często stoi
brak informacji, nie brak woli.

01

„Mediacja tylko wydłuży sprawę.”

Warto wyjaśnić, że jej celem jest sprawdzenie, czy strony mogą szybciej i samodzielnie uregulować przynajmniej część kwestii.

02

„To będzie oznaczało ustępstwo.”

Udział nie wymaga zawarcia ugody. Strona może rozmawiać, sprawdzać możliwości i decydować o swoich granicach.

03

„Mediator rozstrzygnie, kto ma rację.”

Mediator nie wydaje wyroku ani nie narzuca rozwiązania. Pomaga stronom prowadzić rozmowę w bezpiecznych warunkach.

04

„Druga strona wykorzysta moje słowa.”

Poufność jest jedną z podstawowych zasad mediacji. Jej zakres warto omówić ze stroną jasno i bez uproszczeń.

Wspólna kultura dialogu

Mediacja nie zastępuje sądu
ani profesjonalnej pomocy prawnej.

Poszerza jednak możliwości reagowania na konflikt. Sędziowie i pełnomocnicy mają wyjątkowy wpływ na to, czy strony dostrzegą w niej realną drogę do rozwiązania sporu — opartą na szacunku, świadomej decyzji i odpowiedzialności.

Poznaj także Świadomą Mediację