SZKOŁA I RELACJE RÓWIEŚNICZE · ARTYKUŁ

16 MIN CZYTANIA

WYNIK ≠ WYJAŚNIENIE

Słabe
oceny.

Lenistwo czy sygnał trudności?

Ocena mówi, jak dziecko wykonało zadanie w określonym momencie. Nie mówi jeszcze, dlaczego wynik był słaby.

1OCENA
WIEDZALĘKUWAGAORGANIZACJARELACJE

JEDEN WYNIK.
WIELE MOŻLIWYCH PRZYCZYN.

OCENA TO INFORMACJANIE DEFINICJA DZIECKAWYMAGAJ I POMAGAJOCENA TO INFORMACJA

„Znowu jedynka.”

„Gdybyś się uczył…”

„Po co mam próbować?”

PIERWSZA REAKCJA MA ZNACZENIE

Nie zamykaj sprawy słowem „lenistwo”.

Dziecko może nie podjąć wysiłku. Może też nie rozumieć materiału, bać się porażki, nie umieć zacząć lub być przeciążone.

„Widzę słabą ocenę. Chcę zrozumieć, co się wydarzyło i co robimy dalej.”

JEDNA OCENA CZY POWTARZAJĄCY SIĘ PROBLEM?

Patrz na zmianę, wysiłek i sposób pracy.

01POJEDYNCZO

Nieprzygotowanie, trudniejszy sprawdzian, pomyłka lub gorszy dzień.

02DŁUŻEJ

Wyniki pogarszają się, dziecko ukrywa prace i przestaje próbować.

03SZERZEJ

Problem dotyczy wielu przedmiotów, szkoły, samooceny i codziennego funkcjonowania.

LENIWE?

ETYKIETA NICZEGO NIE WYJAŚNIA

Co utrudnia podjęcie działania?

Za odkładaniem, zapominaniem i odmową mogą stać: zbyt trudne zadanie, brak wiedzy, od czego zacząć, wstyd, lęk, zmęczenie, problemy emocjonalne lub relacyjne.

Nie chodzi o zwolnienie z obowiązku. Chodzi o dobranie działania do prawdziwej przeszkody.

CO MOŻE STAĆ ZA WYNIKIEM?

Osiem warstw pod oceną.

01

Zaległości

Brak wcześniejszych podstaw utrudnia zrozumienie kolejnych tematów.

02?

Polecenia

Dziecko zna materiał, ale nie wie, czego dokładnie wymaga zadanie.

03!

Lęk przed porażką

Brak próby chroni chwilowo przed sprawdzeniem własnych możliwości.

04

Rezygnacja

Wiele niepowodzeń buduje przekonanie, że wysiłek niczego nie zmieni.

05

Organizacja

Problem z rozpoczęciem, terminami, materiałami i kończeniem pracy.

06

Koncentracja

Uwaga ucieka przez stres, hałas, niewyspanie lub przeciążenie.

07

Brak zasobów

Za mało snu, za dużo zajęć i za mało regeneracji.

08

Emocje i relacje

Konflikt, samotność albo lęk mogą całkowicie zająć uwagę dziecka.

BRAK CHĘCI CZY REALNA TRUDNOŚĆ?

Nie rozstrzygniesz tego jednym pytaniem.

Obserwuj, co zmienia niewielka pomoc, gdzie dokładnie zatrzymuje się praca i czy problem dotyczy jednego czy wielu obszarów.

01Czy z niewielką pomocą dziecko potrafi wykonać zadanie?

02Czy trudność dotyczy jednego przedmiotu?

03Ile czasu rzeczywiście pracuje, a ile siedzi przy biurku?

04Czy wie, czego ma się nauczyć i jaką metodą?

05Jak reaguje na pomoc i co dokładnie ją utrudnia?

06Czy ostatnio coś zmieniło się w jego życiu?

PO SŁABEJ OCENIE

Rozmowa ma prowadzić do kolejnego kroku.

Nie przesłuchuj. Ustal, czy zabrakło przygotowania, wiedzy, czasu, koncentracji czy odpowiedniej metody.

„Byłeś przygotowany?”

„Co było najtrudniejsze?”

„Gdzie dokładnie się zatrzymałeś?”

„Co możesz zrobić teraz?”

POMOC ≠ WYRĘCZANIE

Podziel odpowiedzialność.

DZIECKO ODPOWIADA ZA

zapisanie zadań

przygotowanie materiałów

wykonanie swojej części

zgłoszenie trudności

podjęcie poprawy

+WSPÓŁPRACA
RODZIC ODPOWIADA ZA

warunki do nauki

pomoc w planie

znalezienie wsparcia

ważny kontakt ze szkołą

zdrowie i bezpieczeństwo

PLAN, KTÓRY DA SIĘ WYKONAĆ

„Ucz się więcej” nie jest planem.

Dobry plan ma konkretny przedmiot, mały zakres, godzinę rozpoczęcia, długość pracy, przerwy, sposób sprawdzenia i osobę do pomocy.

PRZYKŁAD

4 DNI

25 MINUT

2 TEMATY

PIĄTEK: SPRAWDZENIE

TELEFON A NAUKA

Zasada ma pomagać wykonać obowiązek.

Telefon może rozpraszać. Ograniczenie powinno dotyczyć organizacji pracy, a nie być wyłącznie karą wyrażającą złość rodzica.

TELEFON POZA POKOJEM+USTALONA CZĘŚĆ PRACY=CZAS NA ROZRYWKĘ
Lepsze pytanie niż „jak Cię ukarać?” brzmi: „jakie zasady pomogą Ci wykonać obowiązek?”.

KIEDY ROZMAWIAĆ ZE SZKOŁĄ?

Gdy wysiłek nie przynosi efektu lub problem się powtarza.

Celem nie jest wymuszenie lepszej oceny. Celem jest zrozumienie, czego dziecko nie potrafi i jak może się tego nauczyć.

Jakie błędy powtarza?

Czy rozumie polecenia?

Jak pracuje na lekcji?

Co powinno nadrobić najpierw?

Jakie są możliwości poprawy?

NIE

„Jesteś leniwy.”

„Inni jakoś potrafią.”

„Przynosisz mi wstyd.”

„Nie interesuje mnie dlaczego.”

LEPIEJ

„Sprawdźmy, czego jeszcze nie umiesz.”

„Pomogę Ci ułożyć plan.”

„Błąd nie oznacza, że jesteś głupi.”

„Twoim obowiązkiem jest podjąć próbę.”

?

KIEDY POTRZEBNA JEST DODATKOWA POMOC?

Gdy zwykłe wsparcie nie wystarcza.

Rozważ konsultację, jeśli dziecko długo pracuje bez efektów, ma znaczne trudności z czytaniem, pisaniem lub liczeniem, stale nie może się skupić, silnie boi się oceniania albo wyniki gwałtownie się pogorszyły.

01ZOBACZ

Wynik i sposób pracy.

Jednorazowa ocena czy powtarzalny wzorzec?

02ZROZUM

Znajdź przeszkodę.

Wiedza, organizacja, lęk, emocje czy odpowiedzialność?

03DZIAŁAJ

Ustal mały plan.

Pomagaj, ale zostaw dziecku jego część pracy.

OCENA ≠ WARTOŚĆ

Można jednocześnie wymagać i pomagać.

„Oceny są ważne, ale nie określają Twojej wartości. Sprawdzimy przeszkodę, a Ty weźmiesz odpowiedzialność za kolejne kroki.”