„Nie chcę teraz przerywać tego, co robię.”
ODMOWA JEST INFORMACJĄ · NIE GOTOWĄ DIAGNOZĄ
„Nie chcę
tam
jechać.”
Co robić, gdy dziecko odmawia kontaktu?
Wysłuchaj. Sprawdź przyczynę. Nie zostawiaj dziecka samego z decyzją, która należy do dorosłych.
BDRUGI DOM
DSTOP
?CO JEST
NAJTRUDNIEJSZE?
NAJTRUDNIEJSZE?
NIE PCHAJ · NIE ODWRACAJ SIĘ · SPRAWDŹ
„Nie będę z nim rozmawiać.”
„Chcę zostać z Tobą.”
„Nienawidzę jej.”
„Nie pojadę.”
JEDNO ZDANIE · WIELE MOŻLIWYCH PRZYCZYN
Nie reaguj automatycznie.
Odmowa może wynikać z tęsknoty, niechęci do zmiany domu, zasad, złości, konfliktu lojalności, słabej więzi albo realnego zagrożenia.
Nie zmuszaj bez próby zrozumienia. Nie przerywaj kontaktu bez sprawdzenia sytuacji.
CO MOŻE ZNACZYĆ „NIE CHCĘ”?
Posłuchaj zdania pod zdaniem.
Pierwszym zadaniem rodzica nie jest szybka odpowiedź. Jest nim zrozumienie, co dokładnie kryje się pod odmową.
„Boję się odchodzić od Ciebie.”
„Nie lubię przechodzenia między domami.”
„Tam jest trudniej i mniej mi wolno.”
„Nie wybaczyłem tego, co się wydarzyło.”
„Czuję, że powinienem zostać po Twojej stronie.”
„Nie czuję się tam bezpiecznie.”
„Wydarzyło się coś, o czym boję się powiedzieć.”
NAJPIERW JEDNO SPOKOJNE PYTANIE
Nie przesłuchuj. Otwórz rozmowę.
Wiele szybkich pytań może zamknąć dziecko. Zacznij od uznania tego, co widzisz, i daj czas na odpowiedź.
ZACZNIJ TAK
„Słyszę, że bardzo nie chcesz tam jechać.”
„Chcę zrozumieć, co jest w tym dla Ciebie najtrudniejsze.”
„Czy chodzi o rozstanie ze mną, miejsce, zasady czy coś, co się wydarzyło?”
„Czy czegoś się boisz?”
TRZY STREFY · TRZY RÓŻNE REAKCJE
Najpierw ustal, gdzie jesteście.
Tęsknota, zmęczenie, pakowanie, niechęć do zmiany miejsca.
Pomóż przejść przez zmianę.Złość, zawód, słaba więź, nowe zasady lub nowy partner.
Wysłuchaj i szukaj naprawy.Przemoc, groźby, substancje, zaniedbanie lub silny strach.
Zatrzymaj ryzyko i działaj.SPRAWDZAJ FAKTY
„KTOŚ GO NASTAWIA?”
?
HIPOTEZA ≠ ODPOWIEDŹ
NIE ZAKŁADAJ OD RAZU MANIPULACJI
Najpierw usłysz samo dziecko.
Wpływ drugiej strony czasem się zdarza. Nie każda odmowa jest jednak jego skutkiem. Dziecko może naprawdę czuć złość, zawód, lęk, brak więzi lub dyskomfort przy nowej osobie.
Oddziel to, co dziecko mówi, od tego, kto według Ciebie stoi za jego słowami.
GDY NAJTRUDNIEJSZE JEST SAMO PRZEJŚCIE
Zbuduj most między domami.
Płacz przy pakowaniu i kurczowe trzymanie rodzica nie muszą znaczyć, że drugi dom jest zły.
APOŻEGNANIE
DULUBIONA RZECZ
BPOWITANIE
Stały harmonogram.
Przypomnienie z wyprzedzeniem.
Podobny rytuał pożegnania.
Ulubiona rzecz zabrana ze sobą.
Spokojne przekazanie.
Kontakt o ustalonej godzinie.
„Wiem, że trudno Ci się ze mną rozstać. Pojedziesz zgodnie z planem. Wrócisz w niedzielę, a wieczorem możemy porozmawiać.”
GDY DZIECKO JEST ZŁE
Złość jest ważna. Nie musi kończyć relacji.
Rodzic mógł odwołać spotkanie, spóźnić się, nie dotrzymać obietnicy, pominąć ważne wydarzenie albo zastosować nielubianą konsekwencję.
ZŁOŚĆ → ROZMOWA → NAPRAWA
„Masz prawo być zły.”
„To było dla Ciebie ważne.”
„Możesz powiedzieć rodzicowi, czego potrzebujesz.”
„Poszukamy sposobu, żeby sytuacja się nie powtarzała.”
GDY W DRUGIM DOMU SĄ INNE ZASADY
Trudniej nie zawsze znaczy niebezpiecznie.
DOM AWIĘCEJ SWOBODY
Późniejszy sen, więcej telefonu, mniej obowiązków.
?CO DOKŁADNIE JEST TRUDNE?
DOM BWIĘCEJ ZASAD
Wcześniejszy sen, ograniczenia ekranu, codzienne zadania.
„Czy chodzi o zasady, czy o sposób, w jaki ktoś się do Ciebie odnosi?”
„Czy czujesz się tam bezpiecznie?”
♥MOŻESZ JECHAĆ I DOBRZE SIĘ BAWIĆ
GDY POJAWIA SIĘ KONFLIKT LOJALNOŚCI
Zdejmij z dziecka troskę o Twoje emocje.
„Będzie mi bez Ciebie smutno” może sprawić, że dziecko uzna wyjazd za zdradę.
„Nie musisz się o mnie martwić.”
„Możesz kochać nas oboje.”
„To dorośli odpowiadają za plan kontaktów.”
GŁOS DZIECKA ≠ SAMOTNA DECYZJA
Nie pytaj: „Chcesz jechać czy nie?”
To może brzmieć jak szacunek, ale przerzuca ciężar: kogo zranię, czy wybiorę źle i czy zostanę obwiniony?
GŁOSDZIECKA
DECYZJADOROSŁYCH
„Twoje zdanie jest ważne. Chcę wiedzieć, co czujesz. To jednak dorośli podejmą decyzję i wezmą za nią odpowiedzialność.”
!
GDY DZIECKO MÓWI O CZYMŚ NIEPOKOJĄCYM
Bezpieczeństwo ma pierwszeństwo przed harmonogramem.
POWIEDZ
„Dobrze, że mi powiedziałeś.”
„Chcę dokładnie zrozumieć, co się wydarzyło.”
„Nie zostawię Cię z tym samego.”
„Będę musiała poszukać pomocy dorosłych.”
ZBIERAJ INFORMACJE BEZ SUGEROWANIA ODPOWIEDZI
Spokojna rozmowa zwiększa wiarygodność.
NIE SUGERUJ
„Czy tata znowu krzyczał?”
„Czy była tam ta kobieta?”
„Czy mama piła?”
•SŁUCHAJ
PYTAJ OTWARCIE
„Co się wydarzyło?”
„Kto był obecny?”
„Jak się czułeś?”
„Czy zdarzyło się to pierwszy raz?”
NIE TERAZ
OTWARTEGDY DZIECKO NIE CHCE ROZMAWIAĆ
Zostaw otwartą drogę.
Może się bać, wstydzić, nie mieć słów, chronić rodzica lub obawiać się nasilenia konfliktu.
„Nie musisz mówić wszystkiego teraz.”
„Możesz wrócić do tego później.”
„Możesz mi napisać albo powiedzieć innemu dorosłemu.”
„Chcę wiedzieć, czy jesteś bezpieczny.”
GDY WIĘŹ JEST SŁABA
Bliskości nie da się nakazać.
Po długiej nieobecności dziecko może traktować spotkanie jak kontakt z obcą osobą. Więź buduje obecność, przewidywalność i odpowiedzialność.
Krótsze, spokojne spotkania.
Zaufana osoba na początku.
Przewidywalny rytm kontaktu.
Stopniowe odbudowanie relacji.
NOWY PARTNER W DRUGIM DOMU
Daj dziecku czas i miejsce przy rodzicu.
Odmowa może wiązać się z zazdrością, utratą wyjątkowego miejsca, lojalnością, lękiem, złością lub skrępowaniem.
„Jak czujesz się przy tej osobie?”
„Czy coś Cię niepokoi?”
„Czy masz czas sam na sam z mamą lub tatą?”
BEZ PRESJI NA NATYCHMIASTOWĄ BLISKOŚĆSPOKOJNE PRZEKAZANIE DZIECKA
Nie dokładaj napięcia na progu.
A„MIŁEGO CZASU.”
DWSZYSTKO SPAKOWANE
B„WIDZIMY SIĘ
W NIEDZIELĘ.”
W NIEDZIELĘ.”
Bez omawiania konfliktu.
Bez sporu o minuty.
Bez wypytywania przy drugim rodzicu.
Bez dramatycznego pożegnania.
GDY PODEJRZEWASZ WPŁYW DRUGIEJ STRONY
Nie wciągaj dziecka ponownie, próbując je uwolnić.
Dorosłe sformułowania, nagłe odrzucenie lub argumenty niespójne z doświadczeniem wymagają czujności, ale nie zdania „mama Tobą manipuluje”.
WRÓĆ DO DZIECKA
„Chcę usłyszeć, co Ty czujesz.”
„Nie musisz powtarzać niczyjej wersji.”
„Możesz mieć własne zdanie.”
CZEGO NIE ROBIĆ?
Nie upraszczaj sytuacji, która wymaga sprawdzenia.
×Nie zmuszaj siłą bez poznania przyczyny.
×Nie odwołuj kontaktu przy każdej odmowie.
×Nie pytaj, którego rodzica wybiera.
×Nie sugeruj odpowiedzi.
×Nie obwiniaj drugiego rodzica.
×Nie każ przepraszać za emocje.
×Nie ignoruj sygnałów zagrożenia.
×Nie obiecuj tajemnicy, gdy bezpieczeństwo jest naruszone.
ZDANIA, KTÓRE ŁĄCZĄ GŁOS I BEZPIECZEŃSTWO
Słyszę Cię. Sprawdzę. Wezmę odpowiedzialność.
„Słyszę, że nie chcesz jechać.”
„Twoje zdanie jest dla mnie ważne.”
„Chcę zrozumieć, co dokładnie jest trudne.”
„Nie musisz wybierać między nami.”
„Jeśli czegoś się boisz, powiedz mi.”
„Dorośli podejmą decyzję i zadbają o Twoje bezpieczeństwo.”
„Nie zostawię Cię samego z tym problemem.”
+
KIEDY POTRZEBNA JEST POMOC SPECJALISTY?
Celem jest zrozumienie, nie wymuszenie wersji.
Szukaj wsparcia, gdy odmowa trwa długo, wywołuje silny lęk lub objawy somatyczne, relacja jest mocno osłabiona, konflikt eskaluje albo pojawiają się sygnały przemocy czy zaniedbania.
Kiedy pojawia się odmowa?
Co dziecko mówi przed spotkaniem i jak reaguje po nim?
Co jest pod spodem?
Rozstanie, zasady, złość, brak więzi, lojalność czy bezpieczeństwo?
Dobierz reakcję.
Wspieraj bezpieczną relację. Przy zagrożeniu reaguj zdecydowanie.
PRAWO DO GŁOSU · BEZ CIĘŻARU DECYZJI
Nie każda odmowa kończy więź. Żadnej nie wolno zignorować.
Zatrzymaj się przy sprzeciwie i sprawdź, co próbuje powiedzieć.
„Chcę wiedzieć, co czujesz i czego się boisz. Nie musisz jednak sam decydować o sprawach, za które odpowiadają dorośli.”
Słyszysz wyłącznie „nie”?
Czy potrafisz usłyszeć również to, co jest pod nim?