BEZPIECZEŃSTWO
Miejsce pobytu, powroty, substancje, przemoc, ryzykowne kontakty.
RODZIC DECYDUJEGranice
bez ciągłej
walki.
Nie mają udowadniać, kto jest silniejszy. Mają chronić bezpieczeństwo i stopniowo prowadzić nastolatka ku samodzielności.
WPŁYW←→OCHRONA
Nie mur.
Regulator odpowiedzialności.
„Nie jestem już dzieckiem.”
„Wszyscy inni mogą.”
„Nie będziesz decydować o całym moim życiu.”
GRANICA W DORASTANIU ZMIENIA FORMĘ
Mniej kontroli każdego szczegółu.
Więcej rozmowy o odpowiedzialności.
Nastolatek potrzebuje wpływu, prywatności i możliwości przedstawienia argumentów. Rodzic nadal odpowiada za bezpieczeństwo, ale nie musi zarządzać każdą częścią jego życia.
NIE KAŻDA ZASADA JEST RÓWNIE WAŻNA
Trzy strefy decyzji.
NEGOCJACJA
Telefon, nauka, obowiązki, kieszonkowe, sposób informowania.
USTALACIE WSPÓLNIESPRAWY OSOBISTE
Ubiór, fryzura, muzyka, zainteresowania i własna przestrzeń.
NASTOLATEK WYBIERAIm więcej realnej swobody otrzymuje w bezpiecznych obszarach, tym mniejsza potrzeba walki o każdą decyzję.
USTALAJ PRZED KONFLIKTEM
Nie twórz zasad, kiedy nastolatek stoi już w drzwiach.
CO?konkretne ustalenie
DLACZEGO?powód związany z bezpieczeństwem
CO MOŻNA ZMIENIĆ?obszar negocjacji
KIEDY WRACAMY?termin ponownej oceny
WYSŁUCHAJ · ZDECYDUJ · ZAMKNIJ NEGOCJACJĘ
Głos nastolatka ma znaczenie.
Nie każda decyzja musi się zmienić.
„Chcę usłyszeć argumenty.”
„Rozumiem, dlaczego Ci zależy.”
„Na dziś ustalenie pozostaje.”
Wysłuchanie nie oznacza rozmowy trwającej aż do poddania się rodzica.
ZAPROŚ DO TWORZENIA ROZWIĄZANIA
Nie oddajesz odpowiedzialności. Uczysz myślenia.
„Jak ustalić telefon w nocy?”
„Co pomoże mi wiedzieć, że jesteś bezpieczny?”
„Jak zorganizujesz naukę, żeby nie narastały zaległości?”
SWOBODA ROŚNIE Z ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
Granica nie jest stałym murem.
dotrzymuję ustaleńinformuję o zmianachdbam o bezpieczeństwoWIĘCEJ SWOBODY ↑
„Jeśli przez trzy wyjścia wracasz na czas, możemy przesunąć godzinę.”
„Jeśli sam organizujesz naukę, nie będę codziennie sprawdzać dziennika.”
MÓW O ZACHOWANIU, NIE O CHARAKTERZE
Konkret można zmienić.
Etykieta uruchamia obronę.
ZAMIAST
„Jesteś nieodpowiedzialny.”
„Nigdy nie można Ci ufać.”
„Jesteś uzależniony.”
POWIEDZ
„Nie wróciłeś o ustalonej godzinie.”
„W tej sytuacji nie dotrzymałeś ustalenia.”
„Przez kilka nocy telefon utrudniał Ci sen.”
KONSEKWENCJA DOTYCZY PROBLEMU
Nie pytaj: „co zaboli?”.
Pytaj: „co pomoże naprawić?”.
kolejne wyjście kończy się wcześniej
ograniczenie nocnego dostępu
udział w naprawie lub odkupieniu
POKAŻ DROGĘ ODZYSKANIA SWOBODY
Bezterminowy zakaz jest odwetem, nie planem.
1jak długo trwa ograniczenie?
2czego oczekuje rodzic?
3co ma się zmienić?
4kiedy wracacie do rozmowy?
NIE USTALAJ WSZYSTKIEGO PODCZAS KRZYKU
Pauza nie usuwa granicy.
„Widzę, że oboje jesteśmy zdenerwowani.”
„Nie podejmę decyzji podczas krzyku.”
„Wrócimy do tego za pół godziny.”
WRÓĆ DO TEMATUSPRZECIW TAK. PONIŻANIE NIE.
Ta sama zasada obowiązuje obie strony.
Nastolatek ma prawo nie zgadzać się z decyzją. Nie ma prawa do przemocy, gróźb i wyzwisk. Rodzic również nie odpowiada atakiem.
„Nie musisz się ze mną zgadzać. Oczekuję jednak, że dotrzymasz ustalenia.”
!
GRANICA NATYCHMIASTOWA I NIENEGOCJOWALNA
Gdy zagrożone jest zdrowie lub życie.
Przemoc, prowadzenie pod wpływem, substancje, ucieczka, samouszkodzenia, wykorzystanie lub intymne materiały przesyłane pod naciskiem wymagają działania.
„Rozumiem, że się nie zgadzasz. Ta sytuacja zagraża bezpieczeństwu, dlatego muszę zareagować jako rodzic.”
ZOBACZ · ZROZUM · DZIAŁAJ
Granice mają uczyć samodzielności.
Bezpieczeństwo czy kontrola?
Sprawdź, czego naprawdę dotyczy zasada.
Sprzeciw szuka wpływu.
Argument nastolatka może mieć znaczenie, choć nie zawsze decyduje.
Łącz swobodę z odpowiedzialnością.
Stosuj logiczne skutki i pokazuj drogę odbudowy zaufania.
DOBRA GRANICA MÓWI JEDNOCZEŚNIE
„Twoje zdanie jest ważne.”
„Nie jesteś jeszcze sam odpowiedzialny za wszystko.”
PYTANIE DO RODZICA
Próbujesz wygrać walkę o władzę, czy szukasz ustalenia, które zachowa bezpieczeństwo i będzie uczyło odpowiedzialności?