Rozwiązanie mało znane.
Mediacja pozostaje poza świadomością większości osób w konflikcie.
Mediacja w Polsce · zmiana sposobu myślenia
20 lat rozwoju mediacji.
Dlaczego nadal wybieramy sąd?
Przepisy się zmieniły. Powstały ośrodki, listy mediatorów i standardy pracy. Najtrudniejsza zmiana nie dotyczy jednak procedur. Dotyczy tego, jak myślimy o konflikcie.
Długa droga instytucji
Mediacja przestała być niszą.
Na początku XXI wieku znali ją głównie prawnicy i wąska grupa specjalistów. Dziś funkcjonuje w sprawach rodzinnych, cywilnych, gospodarczych, pracowniczych i karnych.
Powstają ramy i standardy.
Rozwijają się listy mediatorów, ośrodki oraz możliwości kierowania spraw do mediacji.
Mediacja jest dostępna.
A jednak w społecznej wyobraźni pierwszym wyborem nadal często pozostaje sąd.
Diagnoza
Problem nie leży już tylko w przepisach.
Ustawodawca wprowadzał rozwiązania wspierające mediację. Sądy mogą kierować strony do rozmowy na różnych etapach postępowania, a standardy pracy mediatorów stale się rozwijają.
Sama dostępność procedury nie wystarcza jednak, jeśli konflikt od początku rozumiemy jako walkę, w której jedna osoba musi wygrać, a druga przegrać.
Kultura wygranej
Sąd odpowiada na potrzebę zwycięstwa. Mediacja pyta o koniec konfliktu.
Dla wielu osób postępowanie sądowe jest intuicyjne: ktoś wygrywa, ktoś przegrywa, ktoś otrzymuje potwierdzenie swojej racji. Mediacja wymaga odejścia od tego prostego podziału.
JA
muszę wygrać
TY
musisz przegrać
Mediacja zmienia pytanie
Nie „kto wygra?”, lecz „co pozwoli nam zakończyć tę walkę?”
To, co pod powierzchnią
Ludzie rzadko walczą wyłącznie o majątek.
Przedmiot sporu bywa widoczny i policzalny. Prawdziwy konflikt często dotyczy znaczeń, których nie da się wpisać w prostą tabelę.
TO WIDAĆ
pieniądze
majątek
kontakty
umowa
O TO NAPRAWDĘ TOCZY SIĘ WALKA
01Poczucie krzywdy
02Brak szacunku
03Potrzeba sprawiedliwości
04Potrzeba udowodnienia racji
Rozstrzygnięcie a rozwiązanie
Wyrok kończy postępowanie. Nie zawsze kończy konflikt.
Stosuje prawo, wydaje wyrok i wskazuje konsekwencje prawne.
- kończy postępowanie,
- ustala prawa i obowiązki,
- nie musi naprawić relacji.
≠
Pozostawia stronom wpływ na to, jak zakończą konflikt i co wydarzy się później.
- porządkuje rozmowę,
- uwzględnia potrzeby stron,
- może chronić przyszłą relację.
Byli małżonkowie nadal pozostają rodzicami.
Wspólnicy nadal działają na tym samym rynku.
Członkowie rodziny nadal spotykają się przy wspólnym stole.
Co daje mediacja? Rozwiązanie nie zostaje narzucone z zewnątrz.
Najważniejsza różnica
Zachowujesz wpływ na sposób zakończenia własnego konfliktu.
Mediacja nie jest rozwiązaniem dla każdej sprawy i nie każda rozmowa zakończy się ugodą. Daje jednak coś, czego nie daje wyrok: możliwość współtworzenia rozwiązania.
Strony rozmawiają, sprawdzają możliwości i decydują. Mediator nie wydaje wyroku. Pomaga znaleźć drogę, którą obie strony mogą świadomie zaakceptować.
Największa zmiana dopiero przed nami
Od „chcę wygrać” do „chcę odzyskać spokój”.
Ramy prawne i organizacyjne już istnieją. Teraz potrzebujemy języka, który nie każe każdego konfliktu zamieniać w wieloletnią walkę.
Język walki
„Idę do sądu.”
„Wygram sprawę.”
„Pokażę mu.”
→
Język rozwiązania
„Chcę rozwiązać problem.”
Nie każdy konflikt trzeba wygrać. Czasem większym sukcesem jest zakończenie walki.
Co może przesunąć zmianę?
Sześć kroków do kultury rozwiązywania konfliktów.
Uczyć od szkoły.
Komunikacja, słuchanie, negocjacje i rozwiązywanie sporów są potrzebne przez całe życie.
Kierować wcześniej.
Rozmowa przed eskalacją daje więcej możliwości niż mediacja po latach walki.
Mówić o rozwiązaniu.
Zmiana zaczyna się od pytań, które kierują uwagę z wygranej na przyszłość.
Widzieć pełną cenę.
Proces kosztuje nie tylko pieniądze, lecz także czas, zdrowie, spokój i relacje.
Pokazywać doświadczenia.
Prawdziwe historie pomagają zobaczyć, jak długo może trwać konflikt i co może zmienić rozmowa.
Działać przed pozwem.
Wiele konfliktów można zatrzymać, zanim przejmą kontrolę nad życiem uczestników.
Zanim konflikt stanie się sprawą sądową
Czasem nie potrzebujesz jeszcze mediacji. Potrzebujesz wiedzieć, co dalej.
Można zatrzymać eskalację, uporządkować sytuację i rozpoznać możliwe drogi, zanim pojawi się pozew. Przyszłość mediacji leży także w miejscach, które pomagają rozumieć konflikty wcześniej.
Poznaj „Gdy nie wiesz, co dalej”→Akademia Świadomej Mediacji
Nie tylko rozwiązywać konflikty. Uczyć, jak ich niepotrzebnie nie tworzyć.
Najważniejsza zmiana nie dokona się wyłącznie w przepisach. Dokona się wtedy, gdy rozmowa przestanie być oznaką słabości, a stanie się świadomym wyborem.
Mediacje V.I.A.
Nie musisz od razu wybierać walki.
Możesz najpierw poznać możliwości.
Porozmawiajmy o Twojej sytuacji i sprawdźmy, czy mediacja może być właściwą drogą.
Umów bezpłatną konsultację→